اهمیت اسلام به حیوانات

اهمیت اسلام به حیوانات

اهمیت اسلام به حیوانات

 اهمیت 

قبل از اینکه شروع به خواندن این محتوا با موضوع کلیدی حقوق حیوانات در اسلام کنید، لازم است نکته مهمی را خدمت شما بیان کنیم و آن هم این است که برخی از مطالب درج شده در این مقاله برخلاف رسالت و اصول سازمانی مجمع فعالان زیست محیطی کشور می باشد و صرفاً تلاش در آگاه سازی شما دوستان از دیدگاه دین مقدس اسلام راجع به حقوق حیوانات دارد.
همه موجودات زنده (انسان، پرندگان، حیوانات، حشرات و غیره) قابل احترام هستند. اسلام همواره حیوانات را به عنوان مخلوقات خاص خداوند نگریسته است. قرآن کریم، احادیث و تاریخ تمدن اسلامی نمونه های زیادی از مهربانی، رحمت و شفقت حیوانات را نشان می دهد.

طبق اصول اسلامی و حقوق حیوانات در اسلام ، هر حیوانی در سلسله مراتب آفرینش، جایگاه خود را دارد و بشر باید مسئولیت هر آنچه را که در اختیار دارد از جمله حیوانات اهلی را قبول کرده و حقوق آنها را رعایت کند و مسئولیت رفاه و تغذیه آنها را بر عهده بگیرد.

اسلام قویاً از مسلمانان می خواهد که با حیوانات با شفقت رفتار کنند و از آنها سوء استفاده نکنند. قرآن کریم بیان می کند که همه مخلوقات با زبان خودشان خدا را تسبیح و ستایش می کنند حتی اگر این ستایش به زبان انسان بیان نشده باشد. پیامبر اکرم (ص) غالباً اصحاب خود را که با حیوانات بدرفتاری می کردند، ملامت کرده و در مورد لزوم رحمت و مهربانی با آنها صحبت می کردند.

منظور از حقوق حیوانات در اسلام چیست؟
مسلمانان بر این باورند که باید با همه موجودات زنده با احترام رفتار کرد؛ آنها معتقدند حیوانات حق دارند در برابر بد رفتاری و استثمار انسان در امان باشند. آنان معتقدند انسان ها توانایی بیش تری از سایر حیوانات دارند، به عنوان مثال می توانند در مورد آنچه درست و نادرست است تصمیم بگیرند و ممکن است اعتقادات مذهبی نیز داشته باشند. این موضوع اینگونه تعبیر می شود که حیوانات با انسان ها برابر نیستند و باید به عنوان جزئی از جهان طبیعی مورد مراقبت و محافظت قرار بگیرند.

قطعاً آموزه ها و قوانین دینی در مورد رفاه و ارزش حیوانات، در نگرش نسبت به حقوق حیوانات تأثیر می گذارد. مسلمانان بر این باورند که خدا حیوانات را به انسان عطا کرده و باید طبق حقوق حیوانات در اسلام با آنها رفتار کرد.

جامعه چگونه تلاش می کند تا از حقوق حیوانات حمایت کند؟
روش های زیادی وجود دارد که افراد به صورت انفرادی و گروهی می توانند از حقوق حیوانات محافظت کنند. از جمله:

عضویت یا کار برای گروه هایی که حامی حقوق حیوانات می باشند. این سازمان ها برای حمایت از حقوق حیوانات تشکیل شده اند. برخی متمرکز بر رفاه حیوانات اهلی و برخی دیگر نگران حیات وحش می باشند. مجمع فعالان زیست محیطی کشور از جمله سازمان های مردم نهاد است که با حمایت گسترده مردم ایران برای حمایت از حیوانات و محیط زیست تلاش می کند.
شرکت در کمپین هایی که علیه ظلم یا بدرفتاری با حیوانات اعتراض می کنند.
حمایت از پروژه هایی که به جلوگیری از نابودی گونه های در معرض خطر کمک می کند.
حضور و حمایت از کنفرانس های محلی، ملی یا بین المللی که باعث افزایش آگاهی از موضوعات مربوط به حقوق حیوانات می شود.
شرکت در اعتراضات غیر خشونت آمیز مانند تظاهرات، نوشتن نامه به نماینده مجلس یا تحریم مراکز حیوان آزاری و همچنین تحریم کالاها یا فروشگاه هایی که محصولات حیوانی را می فروشند.
تشویق پروژه های محلی که برای حمایت از حیوانات طراحی شده اند.
افراد نیز ممکن است تصمیم بگیرند:

گیاهخوار یا وگان شوند.
از خرید کالاهای ساخته شده یا استفاده از محصولات حیوانی مثل کت خز یا انواع وسایل چرمی خودداری کنند.
در رویدادهایی مثل شکار یا جنگ سگ که با حیوانات بدرفتاری می شود و بر خلاف حقوق حیوانات در اسلام می باشد، شرکت نکنند.
امروزه حیوانات چگونه مورد استفاده و سوء استفاده قرار می گیرند؟
برای همراهی
بسیاری از افراد از حیوانات خانگی نگهداری می کنند و این امکان را برای این حیوانات فراهم می کنند تا مورد مهر و محبت قرار بگیرند. معمولاً با حیوانات خانگی به خوبی رفتار شده و اغلب به عنوان اعضای خانواده دیده می شوند.

برای کمک
بعضی از حیوانات برای کمک به مردم استفاده می شوند مانند سگ های راهنما برای نابینایان یا سگ هایی که می توانند به کودکان و بزرگسالان معلول کمک کنند. برخی از خیرین برای کمک به بهزیستی ساکنان خانه سالمندان یا مرکز نگهداری از معلولین، حیوانات را به این آسایشگاه ها می برند.

برای کار
از حیوانات برای حمل بار یا افراد سوء استفاده می شود.

برای غذا
بسیاری از مردم گوشت و سایر محصولات حیوانی را می خورند و بعضی از حیوانات به طور خاص برای تغذیه آنها پرورش می یابد. بسیاری از مردم نگران دامداری های صنعتی هستند چرا که زندگی حیوانات در آن محدود شده و حیوانات در وضعیت اسف بار و وحشتناکی نگه داری می شوند و تمامی حقوق حیوانات در آنها زیر پا گذاشته می شود.

به اعتقاد مجمع فعالان زیست محیطی شما نباید از عدالت، عشق، صلح و آزادی دم بزنید تا زمانی که در بشقاب تان محصول بهره کشی، شکنجه و کشتار است!

برای ورزش
رعایت حقوق حیوانات در اسلام چیز جدیدی نیست؛ سوارکاری یکی از ورزش هایی است که دین اسلام آن را جز ورزش هایی می داند که همه باید یاد بگیرند.

افراد معتقدند که در اکثر مسابقات اسب سواری کارها و وظایفی را به حیوانات می دهند که از انجام آنها لذت برده و هیچ آسیبی به آنها نمی رساند اما اشتباه تصور نکنید، اسلام سوارکاری را مجاز می داند، نه مسابقات اسب دوانی که پشت پرده آن پر از ظلم و قماربازی است. برخی دیگر از حیوانات در ورزش هایی مانند شکار و گاوبازی استفاده می شوند. بسیاری از افراد بر این باورند که این نوع ورزش منجر به بدرفتاری با حیوانات می شود.

برای لوازم جانبی مد یا اوقات فراغت
گاهی اوقات مردم از داشتن وسایل ساخته شده از حیوانات مثل کیف های دستی بدست آمده از پوست حیوانات یا مهره های شطرنجی ساخته شده از عاج فیل لذت می برند. در برخی کشورها برای محافظت از حیواناتی که ممکن است فقط به دلیل عاج یا خز کشته شوند، قوانینی تصویب شده است. باید بدانید هیچ قانونی در ایران وضع نشده که در این کشور اسلامی، رعایت حقوق حیوانات در اسلام را ملزم کند.

برای آموزش و حفظ محیط زیست
افراد زیادی برای دیدن و کسب اطلاعات در مورد حیوانات عجیب و غریب از کشورهای مختلف به باغ وحش یا پارک های حیات وحش مراجعه می کنند. باغ وحش ها در فعالیت های آموزشی شرکت می کنند و به کودکان نیز در مورد حفاظت از حیوانات آموزش می دهند. آنها همچنین حیواناتی پرورش می دهند که ممکن است منقرض شوند. (البته این موضوع در خارج از کشور ایران صدق می کند)

برخی از مردم مخالف نگهداری حیوانات در باغ وحش ها هستند. آنها معتقدند باغ وحش ها نمی توانند محیط طبیعی را فراهم کنند و آزادی حیوانات را محدود می نمایند.

به اعتقاد مجمع فعالان زیست محیطی کشور باغ وحش خوب باغ وحشی است که تعطیل باشد.

برای آزمایشات و پیشرفت های علمی
زمانی در بریتانیا از حیوانات برای آزمایش مواد آرایشی استفاده می شد اما این کار اکنون غیرقانونی است. حیوانات هنوز برای آزمایش داروها قبل از اینکه به انسان تجویز شوند مورد سوء استفاده قرار می گیرند در حالی که اکنون با پیشرفت علم، روش های دیگری برای آزمایش وجود دارد که ضرورت استفاده از حیوانات را برای این موضوع کاهش می دهد. حیوانات از نظر ژنتیکی در آزمایشگاه ها به منظور بررسی اثرات بیماری های ژنتیکی و یافتن نحوه عملکرد ژن ها، تغییر ژنتیکی می شوند. آزمایشاتی نیز برای تولید مثل یا آبستنی غیر جنسی روی آنها انجام می شود.

متأسفانه هیچ قانون مکتوبی راجع به آزمایش بر روی حیوانات در قوانین مربوط به حقوق حیوانات در اسلام ذکر نشده است.

برای سرگرمی
حیوانات عروسک خیمه شب بازی شما نیستند! حیوانات گاهی بخشی از سیرک ها را تشکیل می دهند. برخی معتقدند حیوانات از وظایف خود لذت می برند و به خوبی با آنها رفتار می شود در حالی که برخی دیگر معتقدند که هیچ حیوانی را نباید در قفس نگه داشت. به همین ترتیب، بسیاری از مردم بر این باورند که نگه داشتن میمون یا خرس روی زنجیر یا استفاده از مار برای سرگرمی عمومی بسیار بیرحمانه است.

به طور کلی به اعتقاد مجمع فعالان زیست محیطی کشور حیوانات برای خوردن، پوشیدن، سرگرمی، آزمایش و یا هر چیز دیگری نیستند.

قرآن کریم در مورد رفاه حیوانات چه می گوید؟
مسلمانان نیز مانند پیروان سایر ادیان ها معتقدند که حیوانات با انسان ها متفاوت هستند. دیدگاه کلی در اسلام این است که رفتار حیوانات توسط غریزه هدایت می شود و خداوند بخشی از قوانین طبیعی را به آنها اعطاء کرده است.

قران و حقوق حیوانات در اسلام
آیاتی از قران در مورد حقوق حیوانات
زندگی انسان از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا انسان می تواند با هوشمندی، استدلال و با عدالت و شفقت رفتار کند. بنابراین انسان می تواند از حیوانات برای رفع نیازهای خود استفاده کند اما باید با احترام با آنها رفتار کند.

مبلغان واقعی حقوق حیوانات در اسلام گیاهخوارند و معتقدند خداوند جهان و همه چیز را در آن آفرید، بنابراین همه آفرینش خداوند گرانبهاست.

قرآن کریم نمونه ها و دستورالعمل های زیادی در مورد نحوه رفتار مسلمانان با حیوانات دارد. قرآن توصیف می کند که حیوانات جوامع را تشکیل می دهند، درست مانند انسان:

وَمَا مِنْ دَابَّهٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ یَطِیرُ بِجَنَاحَیْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُکُمْ مَا فَرَّطْنَا فِی الْکِتَابِ مِنْ شَیْءٍ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ یُحْشَرُونَ (قرآن ۶:۳۸)

و هیچ جنبنده‏ اى در زمین نیست و نه هیچ پرنده‏ اى که با دو بال خود پرواز مى ‏کند مگر آنکه آنها [نیز] گروه ‏هایى مانند شما هستند. ما هیچ چیزى را در کتاب [لوح محفوظ] فروگذار نکرده‏ ایم سپس [همه] به سوى پروردگارشان محشور خواهند گردید. (قرآن ۶:۳۸)

قرآن بیشتر حیوانات و همه موجودات زنده را مسلمان توصیف می کند – به این معنی که آنها به روشی که خداوند آنها را برای زندگی آفریده است زندگی می کنند و از قوانین خدا در جهان طبیعی پیروی می کنند.

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالطَّیْرُ صَافَّاتٍ کُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلَاتَهُ وَتَسْبِیحَهُ وَاللَّهُ عَلِیمٌ بِمَا یَفْعَلُونَ (قرآن ۲۴:۴۱)

آیا ندانسته‏ اى که هر که [و هر چه] در آسمانها و زمین است براى خدا تسبیح مى‏ گویند و پرندگان [نیز] در حالى که در آسمان پر گشوده‏ اند [تسبیح او مى‏ گویند] همه ستایش و نیایش خود را مى‏ دانند و خدا به آنچه مى کنند داناست. (قرآن ۲۴:۴۱)

حیوانات موجوداتی زنده بوده که احساسات و روابطی با دنیای بزرگتر معنوی و جسمی دارند و ما باید زندگی آنها را ارزشمند و گرامی بدانیم.

وَالْأَرْضَ وَضَعَهَا لِلْأَنَامِ (قرآن ۵۵:۱۰)

و زمین را به همه موجودات اختصاص داده است. (قرآن ۵۵:۱۰).

این آیات به ما یادآوری می کند که حیات وحش مانند انسان بی هدف خلق نشده اند. آنها احساساتی دارند و بخشی از جهان معنوی می باشند. آنها همچنین حق زندگی دارند و باید از هر گونه درد و رنجی محافظت شوند و امروزه مبلغان حقوق حیوانات در اسلام نیز به این موضوع تأکید دارند.

هُوَ الَّذِی جَعَلَکُمْ خَلَائِفَ فِی الْأَرْضِ فَمَنْ کَفَرَ فَعَلَیْهِ کُفْرُهُ وَلَا یَزِیدُ الْکَافِرِینَ کُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتًا وَلَا یَزِیدُ الْکَافِرِینَ کُفْرُهُمْ إِلَّا خَسَارًا (قرآن ۳۹:۳۵)

اوست آن کس که شما را در این سرزمین جانشین گردانید پس هر کس کفر ورزد کفرش به زیان اوست و کافران را کفرشان جز دشمنى نزد پروردگارشان نمى‏ افزاید و کافران را کفرشان غیر از زیان نمى‏ افزاید. (قرآن ۳۹:۳۵)

این یک وظیفه و یک مسئولیت است. مسلمانان نباید از امتیاز خود یا از حیوانات سوءاستفاده کنند زیرا اگر آنها از این قدرت سوء استفاده کنند، خداوند آنها را مجازات خواهد کرد. خداوند حیوانات را به انسان ها داده و باید خردمندانه از آنها استفاده کنند.

اللَّهُ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَنْعَامَ لِتَرْکَبُوا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْکُلُونَ ﴿۷۹﴾ وَلَکُمْ فِیهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوا عَلَیْهَا حَاجَهً فِی صُدُورِکُمْ وَعَلَیْهَا وَعَلَى الْفُلْکِ تُحْمَلُونَ ﴿۸۰﴾ (قران ۴۰: ۷۹-۸۰)

خدا [همان] کسى است که چهارپایان را براى شما پدید آورد تا از برخى از آنها سوارى گیرید و از برخى از آنها بخورید (۷۹) و در آنها براى شما سودهاست تا با [سوار شدن بر] آنها به مقصودى که در دلهایتان است برسید و بر آنها و بر کشتى حمل مى ‏شوید. (قران ۴۰: ۷۹-۸۰)

احادیث و روایاتی در مورد حقوق حیوانات در اسلام
مسلمانان بر این باورند که حیوانات می توانند خداوند را ستایش کنند، اگرچه به همان روش انسان ها نباشد. آنها معتقدند حیوانات از نحوه رفتاری که با آنها می شود آگاه بوده و باید با مهربانی و دلسوزی با آنها رفتار شود که این امر موجب رضایت خداوند خواهد شد.

حقوق حیوانات در اسلام و احادیث
رفتار مسلمانان با حیوانات
طبق حدیثی از پیامبر اکرم (ص) نقل شده:

«کسی که حتی گنجشکی را به طور غیر ضروری بکشد، در روز قیامت از طرف خداوند مورد سؤال قرار می گیرد.»

پیامبر اکرم (ص) مسلمانان را ترغیب کرده تا محبت و دلسوزی نسبت به حیوانات و پرندگان نشان دهند و مرتباً ظلم و ستم نسبت به حیوانات را منع کرده اند.

«هر کس حتی به یک گنجشک رحم کند، خداوند در روز قیامت به او رحم می کند.»

«عمل نیکی که در حق یک حیوان انجام شده مانند عمل نیکی است که در حق انسان انجام می شود، در حالی که ظلم به حیوان به اندازه ی ظلم به یک انسان بد است.»

انسان ها توسط خداوند متعال ایجاد شده اند تا متولیان و نگهبانان زمین باشند. کشتن بدون نیاز که کشتن برای تفریح ​​است، جایز و مطابق با اصول حقوق حیوانات در اسلام نیست.

در یک مناسبت پیامبر اکرم (ص) داستانی را نقل کرد که مردی هنگام سفر احساس تشنگی کرد. او از چاهی پایین رفت و رفع عطش کرد. وقتی از چاه بیرون آمد سگی را دید که بخاطر تشنگی زیاد له له می زد و به خود گفت این سگ هم مثل من تشنه است پس دوباره به داخل چاه رفت و کفش خود را پر از آب چاه کرد و با آن سگ را سیراب نمود. خداوند او را به خاطر این عمل پاداش داد و گناهان او را بخشید.

صحابه گفتند: «ای رسول خدا! آیا خدمت به حیوانات پاداشی هم دارد؟» ایشان فرمودند: «برای خدمت به هر موجود زنده پاداشی وجود دارد.»

در یک روایت دیگر از رسول خدا (ص) نقل شده که فرمودند: زنی گربه خود را با زندانی کردن آن مجازات کرد تا اینکه گربه از فرط گرسنگی درگذشت. به همین دلیل زن وارد جهنم می شود.

گروهی از صحابه یک بار با پیامبر (ص) در سفر بودند و ایشان بعد مدتی برای کاری آنها را ترک کردند. در غیاب آن حضرت، صحابه لانه پرنده ای را دیده که دو جوجه در آن بود و صحابه جوجه ها را از لانه برداشتند. پرنده مادر در هوا چرخ می زد و بال هایش را از غم و اندوه به هم می زد، وقتی پیامبر برگشتند فرمودند: «چه کسی با برداشتن جوجه های این پرنده احساسات او را آزار داده است؟ جوجه هایشان را به او برگردانید.»

آیا واقعاً در عمل، حقوق حیوانات در اسلام مطابق با اصول اسلامی است؟
اکثر مسلمانان بر این باورند که قوانین پیرامون ذبح شرعی حیوانات به گونه ای طراحی شده است که پریشانی و درد یک حیوان را به حداقل برساند. این قوانین شامل موارد زیر است:

ذبح حیوانات

حیوانات باید سالم باشند و به خوبی از آنها مراقبت شده باشد.
ذبح کننده باید یک مسلمان بالغ باشد که قبل از بریدن بسم الله بگوید.
گلوی حیوان باید به سرعت با یک عمل واحد و با یک چاقوی بسیار تیز برش داده شود تا درد به حداقل برسد.
نخاع نباید قطع شود.
تمام خون باید پس از مرگ از حیوان خارج شود.
هیچ حیوانی نباید در مقابل حیوانات دیگر کشته شود.
رژیم غذایی

سوا از گیاهخواری که گاهی اوقات با اعتقادات مربوط به حقوق حیوانات در اسلام سنخیت ندارد؛ غذایی که مسلمانان مجاز به خوردن آن هستند حلال و غذایی که نباید بخورند حرام نامیده می شود.
گوشت حلال باید مطابق با شریعت اسلامی آن تهیه و ذبح شده باشد.
غذاهای حرام عبارتند از کلیه محصولات گوشت خوک، حیواناتی که گوشت خوارند و حیواناتی که طبق قوانین اسلامی ذبح نشده اند. مسلمانان باید مراقب غذاهای فرآوری شده نیز باشند زیرا ممکن است برخی از مواد اولیه ناشناخته باشند.
اسب ها، قاطرها و الاغ ها به طور کلی در کشورهای مسلمان خورده نمی شوند. و قرآن صراحتاً این موضوع را بیان کرده است:
وَالْأَنْعَامَ خَلَقَهَا لَکُمْ فِیهَا دِفْءٌ وَمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْکُلُونَ ﴿۵﴾ وَلَکُمْ فِیهَا جَمَالٌ حِینَ تُرِیحُونَ وَحِینَ تَسْرَحُونَ ﴿۶﴾ وَتَحْمِلُ أَثْقَالَکُمْ إِلَى بَلَدٍ لَمْ تَکُونُوا بَالِغِیهِ إِلَّا بِشِقِّ الْأَنْفُسِ إِنَّ رَبَّکُمْ لَرَءُوفٌ رَحِیمٌ ﴿۷﴾ وَالْخَیْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِیرَ لِتَرْکَبُوهَا وَزِینَهً وَیَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُونَ.

و چارپایان را براى شما آفرید در آنها براى شما [وسیله] گرمى و سودهایى است و از آنها مى ‏خورید (۵) و در آنها براى شما زیبایى است آنگاه که [آنها را] از چراگاه برمى‏ گردانید و هنگامى که [آنها را] به چراگاه مى ‏برید (۶) و بارهاى شما را به شهرى مى ‏برند که جز با مشقت بدنها بدان نمى‏ توانستید برسید قطعاً پروردگار شما رئوف و مهربان است (۷) و اسبان و استران و خران را [آفرید] تا بر آنها سوار شوید و [براى شما] تجملى [باشد] و آنچه را نمیدانید مى ‏آفریند. قرآن (۱۶: ۵-۸)

برخی از مسلمانان سبک زندگی گیاهخواری را انتخاب می کنند. آنها معتقدند گیاهخواری:

سالم و ایمن است.
به محافظت از حیوانات در برابر دامداری های صنعتی و بد رفتاری کمک می کند.
اعتقاد مسلمانان را مبنی بر اینکه خداوند دلسوز و مهربان است، ترویج می کند.
آزمایش روی حیوانات

اسلام اجازه آزمایش روی حیوانات را داده فقط در صورتی که این کار قابل توجیه باشد و یا اگر اگر روش های دیگری برای آزمایش وجود نداشته باشد. با حیوانات همیشه باید به خوبی رفتار شده و رنج آنها به حداقل برسد. به طور کلی بسیاری از مسلمانان مخالف آزمایش روی حیوانات به خاطر لوازم آرایشی هستند. آنها همچنین معتقدند آزمایش روی حیوانات برای اندازه گیری اثرات سیگار کشیدن اشتباه است زیرا انسان ها موظف به سیگار کشیدن نیستند.

به طور کلی مسلمانان باید از این کارها اجتناب کرده و موظف به رعایت حقوق حیوانات در اسلام می باشند:

سوء استفاده، بی توجهی یا بدرفتاری با حیوانات
بیش از حد کار کشیدن یا بیش از حد معمول چاق کردن حیوانات
اجازه دادن یا تشویق جنگ حیوانات به عنوان ورزش
شکار برای تفریح، ورزش و سرگرمی
دامداری صنعتی که به نظر می رسد خلاف اصل شفقت است
قطع دم یا قسمت های دیگر حیوانات
نگهداری حیوانات در قفس، مگر اینکه مانع رنج کشیدن آنها یا به خاطر محافظت از آنها باشد.
آیا حقوق حیوانات در اسلام محترم شمرده می شود؟
ما باید جداً از خودمان بپرسیم که آیا جامعه مسلمان با وجود دستورات صریح خداوند و پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد (ص) از حقوق حیوانات حمایت می کند؟ نه تنها در بحث در مورد چنین موضوعاتی بلکه در حفاظت و حمایت از حیوانات و محیط زیست به طور کلی ما چه نقشی داریم؟ آیا ما از حیات وحش محرومیت زدایی کرده ایم؟ آیا قوانین کشوری که در آن زندگی می کنیم مطابق با اصول اسلامی است؟ و سرانجام چگونه اسلام به ما کمک می کند تا برای معضلاتی که با آنها روبرو هستیم راه حل پیدا کنیم؟

رعایت حقوق حیوانات در اسلام؟
این امر امکان پذیر است که خواستار اقدام و توجه بیشتر برای دنیای طبیعی باشیم. بولیوی تا آنجا پیش رفته است که از نظر قانونی، حقوقی برابر با انسانها به حیوانات اعطا کرده و قانون مادر زمین را معرفی کرده است که طبق گزارشات ۱۱ حقوق جدید از جمله: حق زندگی و موجودیت، حق ادامه چرخه های حیاتی و فرآیندهای عاری از تغییر بشر، حق آب خالص و هوای تمیز، حق تعادل، حق عدم آلودگی و حق عدم تغییر ساختار سلولی یا تغییر ژنتیکی به طبیعت اختصاص داده است. اکوادور هم قانون اساسی خود را تغییر داده تا به طبیعت حق حیات و پایداری بدهد، همچنین این کشور توسعه خود را در حفظ و بازسازی چرخه های حیاتی، ساختار، عملکردها و فرآیندهای محیط زیست می بیند.

اصول مربوط به حقوق حیوانات در اسلام مختص این دین می باشد و این قوانین اصل و بنیان تلقی می شوند. آنچه در این قوانین گنجانده شده، هدفی جز احترام به حقوق حیوانات و طبیعت ندارد. یادمان نرود که سازمان های مردم نهاد و دولت ها نقش مهمی در آموزش، فرهنگ سازی و آگاه سازی مردم برای حمایت از حیوانات دارند.